Aileler için sonbahar, mikroplarla mücadele sezonunun başladığının işaretidir. Ebeveynler, ders yılı boyunca ayda ortalama bir, iki kez soğukalgınlığına yakalanan çocuklar kadar hastalanmaz; ama onlarla aynı eziyete katlanır. Çocuklarına bakmak için işlerini ihmal eden anne ve babalar nihayetinde ufaklıkların eve taşıdığı hastalığa yakalanıp işlerini yapamaz hâle gelir ve kısır döngü sürüp gider. Kimse burun akıntısı ve ateş yüzünden hastaneye yatmaz ama verimlilik ciddi oranda zarara uğrar.

Soğuk aylarda sağlıklı kalabilmenin yolları neler? Elleri düzenli olarak yıkamak ve grip aşısı olmak her geçen gün yeni öneriler eklense de başlangıç için en önemli adımlar. Centers for Disease Control and Prevention (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi) daha önce sadece 5 yaşın altındaki çocuklara önerilse de altı aylıktan 18 yaşına kadar tüm çocukların grip aşısı olmasını öneriyor. Doktorlar da mikroplarla başa çıkabilmek için ellerin en az 20 saniye boyunca iyice sabunlanıp durulanması konusunda aynı düşüncede.

Peki kazak giymek ve meyve suyu içmek gibi daha az bilimsel tavsiyeler işe yarıyor mu? Tüyo panosu eski büyükanne reçetelerini yeni öneriler ışığında mercek altına alıyor.

- Şapka giyin. Doğru. Anneler her zaman sokağa çıkarken sıkı giyinmek gerektiğini söyler ve haklıdırlar. "Kalın giyinmezseniz vücut ısınız düşebilir ve bu da bağışıklık sisteminizi zayıflatabilir" diyor American Academy of Family Physicians (Amerikan Aile Hekimleri Akademisi) Başkanı Dr. Ted Epperly. Vücudunuz ısının büyük bölümünü baş bölgesinden kaybetse de eldiven gibi koruyucular faydalı.

- Meyve suyu için. Doğru. C vitamininin hastalıkları önlemese de çabuk iyileştirici etkiye sahip olduğu görüşü giderek yaygınlaşıyor. 2004'te 11 bin 077 kişinin katıldığı 29 testlik çalışmada günde en az 200 mg C vitamini alan yetişkinlerin hastalık süresinin yüzde 8 oranında azaldığı gözlemlenmiş. Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Okulu Aile Hekimliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Russell Robertson'a göre bu durum büyük ihtimalle bağışıklık sistemlerinin güçlenmesinden kaynaklanıyor.

Fakat çok az uzman C vitamini takviyesi öneriyor. Çoğu Amerikalı, kadınlar için önerilen günlük 75 mg (bir portakala eşit) ve erkekler için önerilen 90 mg C vitamininden daha fazlasını tüketiyor. Beslenme düzeni konusundaysa American Academy of Pediatrics AAP (Amerikan Pediatri Akademisi) Beslenme Komitesi Başkanı Dr. Frank Greer standart multivitaminler tüketmenizi tavsiye ediyor. Bunun yanında sebze ve meyve tüketimi de arttırılmalı. "Dengeli bir beslenme düzeni, avuç dolusu C vitamini yutmaktan çok daha iyidir" diyor Greer. Çinko ve bitkisel takviyelerin virüslere karşı işe yaradığına dair ise henüz bir kanıt yok.

- Tavuk suyu çorbası için. Belki. "Tavuk suyu çorbasının soğukalgınlığına iyi geldiğini kanıtlayacak bilimsel bir veriye sahip değiliz" diyor Epperly. "Yarattığı zihinsel teselli hissi küçümsenemez." Tavuk suyu çorbası iyileşme için gerekli sıvı alımına katkıda bulunması açısından faydalı olabilir. Epperly'ye göre "Tıpkı yağın arabada yarattığı etki gibi, bol sıvı tüketimi vücut fonksiyonlarını arttırır." "Vücut daha iyi çalışmaya başlar ve toksinleri daha hızlı atar."

- Üşütünce aç kalın, ateşlenince yiyin. Yanlış. American Academy of Pediatrics (AAP) adına konuşan Dr. Christopher Tolcher "Enfeksiyonla mücadele ederken aç kalmanızı asla tavsiye etmeyiz" diyor. Ne fazla yiyin ne de aç kalın. Epperly'e göre "Vücudun verdiği sinyallere göre hareket edilmeli."

- Isıtıcının yanında kıvrılın. Yanlış. Dinlenmek iyidir ama dışarı çıkıp egzersiz yapmak soğukalgınlığını önlemenin en iyi yollarından biridir. "Vücudunuzu sağlıklı tutmanın yolu bağışıklık duvarınızı yükseltmekten geçer" diyen Tolcher çocuklara günde 60 dakika spor yapmalarını öneriyor.

Şayet hastalığa yakalandıysanız enfeksiyonla mücadelede vücut için gerekli enerjinin koşu bandında harcanmaması gerek. Ayrıca ister hasta olun ister sağlıklı; bol uyku önemli bir faktör. Tolcher'e göre 8 yaşın altındaki çocuklar her gece 11 saat; 912 yaş aralığındaki çocuklar 10,11 saat; 13 yaş ve üzerindeki çocuklar 8, 9 saat uyumalı. Yetişkinlerse gecede ortalama 8 saatlik bir uyku çekmeli. "Egzersiz, düzenli beslenme ve iyi bir uyku vücudunuzun her türlü enfeksiyonla mücadele yeteneğini arttıracaktır" diyor Epperly.

- Grip aşısı diğer hastalıkları da önleyebilir. Doğru. "Bu aşı diğer virüs türlerinin de kesişme alanı olan bağışıklık sisteminizi güçlendirir" Epperly'ye göre. AAP, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarla ilgilenen tıbbi görevlilere yılda bir kez grip aşısı olmalarını öneriyor. Ardından gevşeyip arkaya yaslanabilir ve çorbanızı yudumlayabilirsiniz.

sayı: 5