Temiz enerjiye dayalı bir ekonomi pek çok yeni donanım gerektiriyor. Daha düzgün rüzgâr türbinleri, daha yüksek randımanlı güneş panelleri, elektrikli arabalar için dolum istasyonları… Tabii, aynı zamanda enerjiyi en çok ihtiyaç duyulduğu noktaya etkili biçimde yönlendirmek için daha akıllı yazılımlara da ihtiyaç duyulacak. Her zamanki iddiasıyla Google bu yazılımın mimarı olmayı umuyor. Bu girişimin başında daha önce ABD Enerji Bakanlığı'nda bakan yardımcılığı görevinde bulunmuş, şimdiyse Google.org'da şirketin toplumsal sorumluluk kanadı sayılan iklim değişimi ve enerji girişimleri bölümünün müdürü Dan Reicher var. Newsweek'ten Fareed Zakaria, Reicher'a "akıllı şebeke"nin ne gibi faydalar sağlayacağını ve yapılması gerekenleri sordu.

Zakaria: Siz hem devlette hem de özel sektörde çalıştınız. Temiz enerjilerin kullanılacağı bir gelecek için hangisinin rolünün daha önemli olduğunu düşünüyorsunuz?
Reicher: İkisinin de önemli olduğunu düşünüyorum. Yeni enerji teknolojisinin piyasaya aktarılmasında genellikle ciddi engellerle karşılaşılır. Bunu aşmak için siyaset, teknoloji ve sermaye gücünün işbirliği gerekir.

- Google, yakınlarda enerji şebekesi konusunda birtakım açıklamalarda bulundu. Bu konu neden bu kadar önemli?
Elektrik şebekesi pek çok yönden ekonomimizin omurgası konumunda. Thomas Edison'ın döneminden beri elektriğin hem üretimi hem de nükleer ya da kömürle çalışan santrallerden muazzam bir kablo altyapısıyla insanların evlerine ulaştırılması için devasa bir sistem kurduk. Ama yine de mevcut elektrik şebekesi birçok bakımdan önümüzdeki 30, 40 yıllık dönemde beklentileri karşılayabilecek nitelikte değil. Eğer yenilenebilir enerjiden gerçekten yaralanacaksak, rüzgârdan üretilen elektriği Dakota'dan Chicago'ya ya da güneşten üretilen enerjiyi güneybatıdan Los Angeles'a ulaştırmak için enerji nakil hatlarının kapasitesini adamakıllı artırmak zorundayız.

- Mevcut nakil hatları neden sorun oluyor?
Büyük miktarlarda çevre dostu elektrik üretildiğinde, o elektriği üretim noktasından ihtiyaç duyulduğu noktaya taşıyacak yeterli nakil hattımız yok. Dolayısıyla, rüzgâr, güneş ve jeotermal enerjiden yararlanmak için daha fazla enerji nakil hattı kurmalıyız.

- Ancak bunu da daha akıllıca yapmak zorundayız, değil mi?
Doğru. Aynı zamanda daha akıllı bir şebeke kurmalıyız. Elektrik genellikle tek yönde akar; üretildiği noktadan tüketildiği noktaya doğru. Ama gün geçtikçe elektriği birden fazla yöne gönderebilmeyi daha çok istiyoruz. Örneğin, elektrikle çalışan milyonlarca araçtan oluşan bir filomuz varsa, yalnızca araçların akülerini elektrikle şarj etmeyi becerebilen değil, aynı zamanda bu araçların ihtiyaç duyduğunda kendilerindeki elektriği şebekeye geri gönderebileceği bir sistem kurmamız gerekiyor. Araçlar şebeke için büyük bir depolama kapasitesi işlevi görebilir.

- Mevcut sistemi iyileştirmek için Google'da neler yapıyorsunuz?
General Electric ile ortaklık gerçekleştirdik; onlar enerji alanında ihtiyaç duyulan donanımı, teçhizatı, bizse yazılımı temin ediyoruz.

- Bunun insanlara ne faydası olacak?
Elektrik şebekelerinde karşılaşılan sorunlardan biri de sıcak bir yaz günü elektriğin kullanıcıya nasıl ulaştırılacağıdır. Herkes o anda elektrik kullandığından sık sık voltaj düşmeleriyle ve bazen de elektrik kesintileriyle karşılaşıyoruz. Eğer şebeke klimanızla sürekli bir iletişim içinde olabilseydi, bu tür sorunlar yaşanmazdı ve klimanızı belli zamanlarda çalıştırıp belli zamanlarda kapatarak -klimanızın çalışmıyor olmasından belki hiç olumsuz etkilenmeden- paradan tasarruf etmeniz mümkün olabilirdi. Eğer elektriği gerçek zamanlı olarak fiyatlandırabilseydik, -yani günün farklı saatlerinde farklı fiyat uygulaması- şöyle bir seçeneğiniz olurdu: Çamaşırlarınızı sıcak bir yaz günü öğle vakti yıkayıp kurutursunuz ve diyelim ki bu, size X dolara mal olur. Ya da altı-sekiz saat kadar beklersiniz ve çamaşır yıkama işi size dörtte bir daha ucuza gelir. Zamanla evlerimizde daha akıllı araç-gerece sahip olacağız. Ama bu da şebekeye daha fazla yatırım ihtiyacı demek.

- Bu yatırım bize ne getirecek?
Bir kere, akıllı sayaç dediğimiz cihazlara ihtiyacımız var. Bunlar elektrik sarfiyatını gerçek zamanlı olarak kaydedip, bu bilgiyi internet üzerinden elektrik şirketine ve sonra da doğrudan tüketiciye ulaştırabilen sayaçlar. Bir bakkala girdiğinizde fiyatları bilmeden alışveriş yapıp faturanın ay sonunda size gelmesini beklemek kabul edilebilecek bir şey olmasa gerek. İnsanların hangi zaman diliminde enerjiye ne kadar para ödedikleri, enerjinin ne kadar çevreci olduğu konusunda daha duyarlı olacakları ve enerji kaynağı seçeneklerinin çoğaldığı bir noktaya ulaşmalıyız.

- Kulağa hoş geliyor, ama anlattıklarınız bir yandan da hükümetlerle enerji piyasasını düzenleyenlerin faaliyetlerinin iç içe geçtiği yamalı bir bohçayı andırıyor. Anlattığınız noktaya ulaşabilmemiz gerçekten muhtemel mi?
Evet. Dediğim gibi, bu konudaki en hayati ihtiyaçlardan biri akıllı sayaçlar ve bunlar da yerleştirilmeye başlanıyor. Eyaletlerde bu alanı düzenleyen kurumlar, elektrik idarelerini bu sayaçlardan çok sayıda satın alıp bunları kurmaya teşvik ediyor. Biz henüz İtalya gibi ülkelerin ulaştığı noktada değiliz -İtalyanlar akıllı sayaçları tüm ülkeye yerleştirdi-, ama biz de o istikamette ilerliyoruz. Ayrıca, enerji kullanımınızı daha iyi izleyip kontrol edebilmenin ekonomik çekiciliğinin, özellikle daha yüksek enerji fiyatlarının söz konusu olduğu bir dönemde, ister ev sahibi olun ister fabrikatör, insanları motive edeceğini düşünüyorum.

- Google sunucu tarlalarında (server ünitelerinde) muazzam miktarda enerji kullanıyor. Enerjide yeni bir gelecek için sizin de bu alanda daha iyi bir performansa ulaşmanız gerekmez mi?
Kesinlikle. Bizim yürüttüğümüz enerji çalışması, Google'ın kendi faaliyetlerinin de çevre dostu haline gelmesine katkıda bulunacak. Google'da yapılan milyonlarca aramaya cevap vermek epeyce bir enerji tüketmek demek. Bu hizmeti daha etkin şekilde sunmak yönünde belli bir aşama kaydettik ve de daha çevreci elektrik kaynakları arayışı içindeyiz.

- Size Obama hükümetinde enerji bakanlığı teklif edilse, ilk yapacağınız şey ne olurdu?
Sanırım, kesinlikle yapmamız gereken işlerden biri, sera gazlarını kontrol edebilmek için karbon salımı yapanlardan belli bir para almak. Bu, ekonomiye doğru fiyat konusunda bir işaret gönderirken hem iklim krizini önlemek hem de ekonomiyi yeniden inşa etmek için yapılması gereken trilyonlarca dolarlık yatırımı bu alana çekecektir.


FOTOĞRAF: ETHAN MILLERâ€"GETTY İMAGES

sayı: 5