Milli Eğitim Bakanlığı 2005 yılında lise öğretimini dört yıla çıkardığında, bazı eğitim uzmanları böyle bir uygulamadan ziyade okul öncesi eğitime ağırlık verilmesini salık vermişti. Okul öncesi eğitimden kasıt, kreş ve anaokulu. 3 yaşına kadar yalnız oynamaktan rahatsızlık duymayan ve oyuncağını paylaşmayı sevmeyen çocuklar bu yaştan sonra farklı ihtiyaçlar içine girmeye başlıyor; sosyalleşme gibi. Bu ihtiyaçları sağlıklı bir şekilde karşılanan çocuklarsa hayata 1-0 önde başlıyor. Bu açıdan eğitim hayatının sonlarına değil de başına eklenecek zorunlu bir yıl, daha faydalı sonuçlar ortaya çıkarabilir. Zira 3-6 yaş arasında verilen eğitimin çocuğun ilerideki başarısına ciddi katkılar sağladığı araştırmalarla da sabit.

Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Fakül-tesi'nden Çiğdem Kağıtçıbaşı, Sevda Bekman ve Diane Sunar'ın 22 yıl süren "Erken Müdahalenin Erişkinlikte Süren Etkileri: Erken Destek Programı" adlı projeleri bu alandaki en çarpıcı çalışmalardan biri. 1982'de başlatılan proje kapsamında İstanbul'da gelir ve eğitim düzeyi düşük ailelerin çocuklarından iki farklı grup seçildi. Her grupta 3 ile 5 yaş arasında 255 çocuk vardı. Birinci gruptaki çocuklara kurum ve ev merkezli erken çocukluk eğitimi verildi. Eğitime tabi tutulan anneler de öğrendiklerini evde çocuklarına öğretti. İkinci gruptaki çocuklarsa herhangi bir okul öncesi eğitime tabi tutulmadı. Eğitimin ikinci yılında birinci gruptaki çocukların zekâlarında ve dil becerilerinde ikinci gruptakilere oranla ciddi bir gelişme gözlemlendi. Çocuklar 1991'de 12-14 yaşlarına, 2004'te ise 25-27 yaşlarına ulaştıklarında birer ankete tabi tutuldu. Görüldü ki birinci gruptaki gençler okula devam, okul başarısı, dil gelişimi, aile ilişkileri ve sosyalleşme alanlarında ikinci gruptakilere oranla daha başarılı bir profil çiziyor.

Eyüboğlu Eğitim Kurumları Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Birimi Koordinatörü Didem Tangil anaokulunun çocuğun hayatında neden bu kadar belirleyici olduğunu şu cümleyle özetliyor: "Anaokuluyla birlikte çocuğunuz dış dünyaya açılıyor ve ilk kez birey olarak toplumdaki yerini alıyor." Evde atılan ilk adımları hayata atılan adımlar izliyor. Bu durum sizi kaygılandırabilir ama Tangil kaygının özellikle ebeveyn ve çocuk arasında bulaşıcı olduğunu söyleyerek ebeveynlerin rahat davranması gerektiğini vurguluyor.

Çocukları bu sürece nasıl hazırlamak gerekiyor? Siz rahat olsanız da çocuğunuz isteksiz ve aşırı kaygılı olabilir. Pedagog ve psikolojik danışman Sevil Gümüş anaokuluna başlama sürecini kolaylaştırmak için alınabilecek önlemleri şöyle sıralıyor: "Çocuklu arkadaşlarınızı ziyaret ederek ya da evinizde oyun günleri düzenleyerek çocuğunuzun yaşıtlarıyla kaynaşmasına ve sosyalleşmesine katkıda bulunabilirsiniz. Bunun yanında çocuğunuzu ara sıra akrabalarınıza bırakarak annesi olmadan bir ortamda kalmaya alışmasını sağlamak da önemli."

Çocuğunuzu bir anaokuluna kaydettirdiniz ve ilk günü bekliyorsunuz. Tangil bu aşamada çocuğa okulu gezdirip, nasıl bir gün geçireceğini anlatmanın önemli olduğunu vurguluyor ve ekliyor: "Ancak bunu yaparken gerçekçi olun ve çocuğunuzu gereksiz beklentiler içine sokmayın."

Gelelim okulun ilk gününe. Tangil'e göre o gün bırakın çocuğunuz ne istiyorsa onu giysin ve dilerse yanına küçük bir oyuncağını alsın. Okula çok erken gelmeyin. Uzun bekleyişler çocuk üzerinde gerginlik yaratabilir. Ve çıkışta onu tam zamanında okuldan almaya özen gösterin. Belki de en önemlisi ilk günden itibaren çocuğunuzla, gün içinde yaptığı etkinlikler ve yaşadıklarıyla ilgili sorgulama tonuna kaçmadan sohbet edin. Unutmayın karşınızda artık hayata atılmış bir birey var. Siz bunun bilincinde oldukça süreç sandığınızdan daha kolay ve hatta zevkli hale gelecektir.

sayı: 45